Een spouwmuur herken je aan dikte, bouwjaar, metselverband en de aanwezigheid van open stootvoegen. De meeste spouwmuren in België hebben een totale dikte van meer dan 24 à 25 cm, met een luchtspouw van 4 tot 6 cm tussen twee gemetselde bladen. In woningen gebouwd na 1920 is dit type muur de standaardconstructie. In dit artikel lees je hoe je zelf een spouwmuur kunt herkennen, welke signalen zichtbaar zijn en hoe specialisten zoals All Isol zo’n muur uiteindelijk inspecteren en isoleren.
Wat is een spouwmuur precies?
Een spouwmuur bestaat uit een buitenblad (gevel) en een binnenblad, gescheiden door een luchtspouw. Deze opbouw voorkomt vochtdoorslag en verbetert de thermische prestaties van de woning. De luchtspouw laat lucht circuleren en voert opgestegen vocht af.
Onderdeel | Functie |
|---|---|
Buitenblad | Beschermt tegen regen en wind |
Spouwruimte | Luchtlaag die vocht afvoert en isolatie kan bevatten |
Binnenblad | Draagt de constructie en houdt warmte vast |
Spouwankers | Verbinden binnen- en buitenblad |
Hoe herken je een spouwmuur aan het bouwjaar van de woning?
Een woning gebouwd vóór 1920 heeft meestal een massieve muur zonder spouw. Tussen 1920 en 1975 werden spouwmuren algemeen toegepast, maar doorgaans zonder isolatie. Vanaf 1976 werden spouwmuren standaard geïsoleerd bij nieuwbouw.
Bouwperiode | Type muur | Opmerkingen |
|---|---|---|
Voor 1920 | Massieve muur | Geen spouw, enkelsteens of dubbelsteens |
1920 – 1975 | Spouwmuur zonder isolatie | Luchtspouw 4-6 cm |
Na 1976 | Spouwmuur met isolatie | Isolatie standaard voorzien |
Huizen van na de jaren 70 zijn dus quasi zeker voorzien van een geïsoleerde spouw.
Hoe spouwmuur herkennen aan de dikte van de muur?
Een muurdikte groter dan 24 à 25 cm duidt bijna altijd op een spouwmuur. De meeste massieve muren meten 20 tot 23 cm. Je meet dit het gemakkelijkst aan ramen of deuropeningen, waar de hele muurdikte zichtbaar is.
Meetprocedure:
- Gebruik een duimstok of schuifmaat bij de raamopening.
- Meet de totale muurdikte inclusief pleisterlaag.
- Komt de maat boven 24 cm uit, dan is een spouwmuur waarschijnlijk aanwezig.
Hoe herken je een spouwmuur aan het metselverband?
Een belangrijke visuele indicator is het metselverband.
- Halfsteensverband: lange zijden (strekken) zichtbaar, weinig korte zijden (koppen). Typisch voor spouwmuren.
- Kruisverband of kop-strekverband: afwisselend koppen zichtbaar, wijst vaak op een massieve muur zonder spouw.
Een halfsteensverband betekent dat het buitenblad losstaat van het binnenblad, gescheiden door een spouwruimte.
Wat betekent de aanwezigheid van open stootvoegen?
Open stootvoegen zijn kleine openingen tussen verticale voegen van de bakstenen. Zij dienen voor ventilatie van de spouw en bevinden zich meestal:
- Onder het raam
- Boven het kozijn
- Onderaan de gevel
De functie van de open voeg is het afvoeren van vocht en het realiseren van luchtverversing in de spouw. Ze kunnen voorzien zijn van roosters of insectenwering.
Wanneer je open stootvoegen ziet, is de kans 99% dat je een spouwmuur hebt.
Wat doe je als er geen open stootvoegen zichtbaar zijn?
Sommige oudere gevels hebben opgevulde of afgedichte voegen na gevelrenovatie. Bij twijfel kan men:
- De bouwplannen raadplegen.
- Een inspectie laten uitvoeren door een isolatiespecialist.
- Een endoscopisch onderzoek doen via een kleine opening in de muur.
All Isol gebruikt hiervoor endoscopische camera’s waarmee ze de spouwbreedte en eventueel bestaande isolatie kunnen beoordelen.
Hoe spouwmuur meten zonder schade aan te richten?
Meten kan zonder schade door:
- Spouwcamera via open voeg of klein boorgat.
- Vouwmeter of dunne sonde in een open voeg steken.
- Een boorgaatje van 10 mm maken om de afstand tussen binnen- en buitenblad te meten (doorgaans 4 à 6 cm).
In volgende tabel zie je de meetwaarden samengevat.
Spouwtype | Dikte luchtspouw | Indicatie |
|---|---|---|
Ongeïsoleerde muur | 4-6 cm | Luchtlaag zonder isolatie |
Gedeeltelijk geïsoleerde muur | 3-4 cm | Oudere isolatie aanwezig |
Volledig geïsoleerde muur | 0-2 cm lucht over | Geïsoleerde spouw |
Hoe herken je spouwankers in de gevel?
Spouwankers verbinden het buiten- en binnenblad. In sommige gevels zie je kleine roestvrijstalen puntjes of ronde kopjes. Deze ankers zorgen voor stabiliteit en dragen het buitenblad. Ze bevinden zich om de 60 à 90 cm horizontaal en verticaal.
Bij oude gevels met corrosie aan spouwankers moet men inspectie overwegen, omdat aangetaste ankers structurele schade veroorzaken.
Hoe maak je 100% zeker dat je een spouwmuur hebt?
Een endoscopisch onderzoek door een isolatiespecialist biedt volledige zekerheid. Daarbij wordt via een klein gaatje een camera in de muur ingebracht. De specialist controleert:
- Aanwezigheid van de luchtspouw
- Breedte van de spouw
- Eventuele isolatie of vervuiling in de spouw
All Isol gebruikt deze methode om te bepalen of spouwmuurisolatie technisch mogelijk is.
Wat is het verschil tussen spouwmuur en massieve muur?
Een massieve muur heeft geen luchtspouw, enkel massief metselwerk. Ze komt vooral voor bij gebouwen van voor 1920.
Type muur | Kenmerken | Isolatie mogelijk |
|---|---|---|
Massieve muur | Dikte | Enkel langs binnen of buiten |
Spouwmuur | Dikte > 24 cm, met luchtspouw | Ideaal voor spouwisolatie |
Waarom is het belangrijk om te weten of je spouwmuur hebt?
Het herkennen van een spouwmuur is noodzakelijk voor isolatieplanning. Enkel spouwmuren komen in aanmerking voor spouwmuurisolatie, wat tot 25% minder warmteverlies oplevert. Daarnaast bepaalt de muurstructuur of een woning voldoet aan EPC-normen en of isolatiepremies in Vlaanderen of Brussel kunnen worden aangevraagd.
Hoe helpt All Isol bij de inspectie en isolatie van spouwmuren?
All Isol onderzoekt met professionele apparatuur de muuropbouw, spouwbreedte en staat van isolatie. Ze bieden:
- Endoscopische inspectie
- Advies over geschikte isolatiematerialen (bv. EPS-parels, minerale wol of ecologische cellulose)
- Volledige uitvoering van de spouwmuurisolatie binnen één dag
Hun aanpak garandeert energie-efficiëntie, vochtvrije muren en een hoger wooncomfort.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn woning spouwmuurisolatie heeft?
Kijk naar de buitenmuur op boorgaatjes met isolatieresidu of vraag een camera-inspectie aan bij All Isol.
Wat is de standaardbreedte van een spouwmuur in België?
Tussen 4 en 6 cm zonder isolatie, bij geïsoleerde muren 10 tot 15 cm inclusief isolatiemateriaal.
Zijn alle huizen na 1980 voorzien van geïsoleerde spouwmuren?
Ja, na de invoering van de strengere isolatienormen werden bijna alle nieuwbouwwoningen met geïsoleerde spouwmuur gebouwd.
Wat gebeurt er bij verstopte open stootvoegen?
De spouw ventileert niet meer waardoor vochtproblemen ontstaan. Ze moeten open of voorzien van ventilatieroosters blijven.
Kan een spouwmuur verzadigd raken met vocht?
Ja, bij slechte ventilatie of verstopte voegen. Dan kan vocht binnendringen en schimmel veroorzaken.
Een spouwmuur herkennen doe je door te letten op bouwjaar, muurdikte, metselverband, open stootvoegen en meetresultaten. Voor een waterdichte bevestiging voert All Isol een visuele of endoscopische controle uit. Zo weet je exact of jouw muur geschikt is voor spouwmuurisolatie en voldoe je aan de energievereisten voor 2025.
